CEL: wspomaganie dziecka w unoszeniu głowy, optymalizacja napięcia mięśniowego.

Dziecko leży na brzuszku.

SPOSÓB WYKONANIA

1. Umieść swoje ręce pod brzuchem i dolnymi żebrami dziecka.
2. Delikatnie naciśnij na klatkę piersiową i brzuch w kierunku głowy.

OCZEKIWANY EFEKT

Osiągnięcie umiejętności kontroli głowy.

CEL: optymalizacja napięcia mięśniowego i dbanie o prawidłowe ułożenie stawów.

Korzystając z zaleceń Pawła Zawitkowskiego oraz zasad NDT Bobath, proponuję nosić dziecko w następujących pozycjach:

1. Pozycja „fasolki”:

• tułów dziecka opiera się częściowo o brzuch i przedramię rodzica, głowa o dół
• łokciowy tej samej ręki,
• druga ręka mamy czy taty podtrzymuje w zgięciu i lekkim odwiedzeniu stawy biodrowe i kolanowe,
• dzieci bardzo małe i nieporadne zaleca się trzymać w pozycji horyzontalnej; dzieci nieco starsze i z lepszą kontrolą ciała można trzymać nieco bardziej

3. Bardzo ważne jest dostarczenie dziecku (zwłaszcza po posiłkach), pozycji, kiedy ciało utrzymywane jest bardziej pionowo. Przykładem takiej pozycji jest położenie dziecka na ramieniu rodzica z twarzą dziecka zwróconą do mamy czy taty, z kończynami górnymi opartymi o staw ramienny mamy czy taty i swobodnie łożonymi przed ramionami dziecka na plecach opiekuna .

CEL: zapewnienie komfortu i prawidłowej pozycji stawom. Zmniejszenie napięcia mięśniowego w kończynach dolnych.

1. Sposób podnoszenia dziecka niepotrafiącego samodzielnie utrzymać głowy:

• Dziecko leży na plecach.

• Obróć je na bok, tak aby głowa dziecka spoczywała bokiem na twojej ręce, tułów był oparty o przedramię, a kończyny dolne swobodnie mogły się ruszać z przodu dziecka po uprzednim oparciu jego miednicy o twoje ramię.

• Twoja druga ręka podtrzymuje głowę dziecka po drugiej stronie malucha, okalając ją z boku. Podnieś dziecko z pozycji leżenia na boku na twoim przedramieniu.

• Kiedy dziecko stabilnie opiera głowę o twoją rękę, przesuń rękę znajdującą się wyżej tak, aby głowa dziecka oparła się o twój dół łokciowy, a drugą rękę przesuń tak, aby podtrzymać stawy biodrowe. Sposób trzymania dziecka przypomina „fasolkę”.

OCZEKIWANY EFEKT

Unikanie reakcji związanych z wygórowanym napięciem mięśniowym. Dbanie o poprawne rozwijanie się i ułożenie stawów. Nauka samodzielności.

2. Sposób podnoszenia dziecka przeznaczony dla dzieci kontrolujących głowę:

• Połóż rękę na boku brzucha dziecka.
• Delikatnie uciśnij bok dziecka, kierując nacisk w kierunku do dołu pachowego dziecka. Drugą rękę połóż na ramieniu po przeciwnej stronie. Naciśnij zdecydowa- nie w kierunku do przeciwległego biodra dziecka. Niewielki nacisk trwa do momentu uniesienia głowy przez dziecko.
• Unieś dziecko do góry i oprzyj jego tułów o siebie, jak w pozycji „krzesełka”.

OCZEKIWANY EFEKT

Unikanie reakcji związanych z wygórowanym napięciem mięśniowym. Dbanie o poprawne rozwijanie się i ułożenie stawów, w tym stawów kręgosłupa.

CEL: stymulacja dziecka do wykonania rotacji tułowia, obrotów i zapewnienie poczucia komfortu, bezpieczeństwa i poprawnej dystrybucji napięcia mięśniowego.

1. Dziecko leży na plecach.

2. Jeśli ubierasz dziecko, przygotuj wcześniej rękaw, nogawkę czy skarpetkę, rolując ją tak, by bezpośrednio umieścić ją na ciele dziecka.

3. Odzież dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym powinna mieć szeroki otwór na głowę, szerokie rękawki i nogawki. Rajstopy i skarpetki powinny być luźne, aby ubieranie było swobodne oraz aby nie wywoływać dyskomfortu u dziecka, np. w obrębie stóp – reakcji odruchowej podeszwowej.

4. Umieść rękę pomiędzy kończynami dolnymi dziecka. Kciuk powinien znajdować się pod udem niemowlęcia, a mały palec nad udem kończyny dolnej po drugiej stronie.

SPOSÓB WYKONANIA

· Kciuk zgina nóżkę, a mały palec prostuje nóżkę po stronie przeciwnej. Druga ręka mamy/taty jest z tyłu dziecka w okolicach biodra i kręgosłupa, aby ułatwić dziecku obrót na bok.

· Kiedy mama lub tata zakłada rękaw dziecku warto zadbać o to, by staw łokciowy znajdował się blisko tułowia dziecka, dzięki czemu staw ramienny znajduje się w pozycji pośredniej.

· Zakładając rękaw, poleca się trzymać kończynę górną po stronie grzbietowej, gdzie przewa- żają mięśnie odpowiadające za wyprost stawu nadgarstkowego. Celem jest niedopuszczenie do wywołania reakcji odruchowej chwytnej u dzieci.

OCZEKIWANY EFEKT

Unikanie reakcji związanych z wygórowanym napięciem mięśniowym. Dbanie o poprawne rozwijanie się i ułożenie stawów.

ZALECENIA DODATKOWE

U dzieci z połowiczym porażeniem zacznij w czasie ubierania od strony porażonej. Natomiast rozbierając, zacznij od strony nieobjętej porażeniem lub mniej porażonej.

U niemowląt w czasie ubierania i rozbierania strona oparta o podłoże cechuje się większą komponentą wyprostu, a strona górnoleżąca ma więcej zgięcia.

CEL: wspomaganie utrzymania pozycji siedzącej.

1. Dziecko siedzi z głową opartą o twoją klatkę piersiową.
2. Wykonaj zdecydowany, ale delikatny nacisk na ramiona w kierunku do bioder.
3. Wyciągnij ręce przed ciało dziecka na wysokości stawów ramiennych.
4. Obróć kończyny górne tak, aby kciuki zwrócone były do góry.
5. Utrzymuj wyprostowane stawy łokciowe i wykonaj zdecydowany, rytmiczny nacisk poprzez ręce w kierunku do łopatek dziecka.

OCZEKIWANY EFEKT

Wzmocnienie mięśni obręczy barkowej i tułowia. Samodzielne utrzymanie pozycji siedzącej.

CEL: samodzielne utrzymanie pozycji stojącej.

1. Dziecko jest postawione przez mamę lub tatę.

2. Dziecko stoi przy meblu. Opiera się o mebel rękoma.

SPOSÓB WYKONANIA

Treningowi pozycji stojącej zdecydowanie powinna towarzyszyć zabawa, w celu zmotywowania dziecka do utrzymania pionu. Może się okazać, że dzięki zabawie dziecko może zapomnieć o swoich trudnościach związanych z utrzymaniem pozycji.

Umieść ręce na stawach biodrowych dziecka. Wykonaj nacisk na biodra w kierunku stóp. Palce skieruj do góry, by dziecko utrzymało wyprost tułowia.

OCZEKIWANY EFEKT

Utrzymanie pozycji stojącej.

CEL: samodzielne utrzymanie pozycji stojącej.

1. Dziecko znajduje się w pozycji stojącej.

2. Twoje ręce znajdują się po bokach ciała dziecka na klatce piersiowej i brzuchu.

SPOSÓB WYKONANIA

Wykonaj delikatny docisk tułowia po
lewej stornie w kierunku w dół w stronę prawej stopy, przy jednoczesnym utrzymywaniu po drugiej stronie twojej ręki skierowanej prostopadle w dół w stronę tej samej stopy. Poleca się rytmiczne zmienianie opisywanej wyżej stymulacji raz na jedną, raz na drugą stronę.

OCZEKIWANY EFEKT

Utrzymanie pozycji stojącej.

CEL: nauka samodzielności, zmniejszenie napięcia mięśniowego w kończynach dolnych.

Dziecko siedzi samodzielnie lub na kolanach opiekuna.

SPOSÓB WYKONANIA

• Trzymaj stopę po stronie grzbietowej i delikatnie pukaj piętą o twarde podłoże w celu rozluźnienia stopy.
• Jeśli dziecko uczone jest samodzielnego zakładania obuwia, poleć mu położenie stopy na kolano przeciwnej kończyny dolnej.
  • dziecko trzyma but po stronie podeszwy,
  • drugą ręką dziecko stabilizuje położoną na kolanie stopę, co może wykonać nawet ręka objętą spastycznością.

OCZEKIWANY EFEKT

Unikanie reakcji związanych z wygórowanym napięciem mięśniowym. Dbanie o poprawne rozwijanie się i ułożenie stawów. Nauka samodzielności.